Mark to Market: Ý nghĩa và cách tính

Mark to market là gì và vì sao nó quan trọng?

Trả lời ngắn gọn: Mark to market (MTM) nghĩa là cập nhật giá trị của một tài sản, khoản nợ hoặc vị thế giao dịch dựa trên điều kiện thị trường hiện tại. Nó cho thấy giá trị đã thay đổi như thế nào kể từ khi mua hoặc kể từ lần định giá trước. Đối với trader, MTM giúp giải thích lãi lỗ đang mở, vốn chủ sở hữu của tài khoản và, với một số công cụ, các khoản thanh toán tiền mặt hằng ngày.

Những điểm chính

1. MTM phản ánh điều kiện thị trường hiện tại thay vì giữ vị thế ở giá trị mua ban đầu.
2. Lãi mark-to-market là sự thay đổi định giá theo hướng thuận lợi; việc nó có tạo ra khoản thanh toán tiền mặt hay không phụ thuộc vào từng công cụ.
3. Giá trị hợp lý là khái niệm định giá rộng hơn, trong khi MTM thường dùng để chỉ việc định giá lại theo giá thị trường.
4. Cách tính phụ thuộc vào hướng vị thế, khối lượng, thông số hợp đồng và giá tham chiếu.
5. Lỗ MTM có thể làm giảm vốn chủ sở hữu và ký quỹ khả dụng của tài khoản trước khi lệnh được đóng.

Mark-to-Market là gì?

Mark-to-market là quá trình định giá lại một vị thế tại một thời điểm xác định bằng giá thị trường hiện tại phù hợp. Giá đó có thể là báo giá trực tiếp, giá thanh toán chính thức hoặc một tham chiếu khác dựa trên thị trường.

Giả sử bạn mua 20 cổ phiếu với giá 50 USD mỗi cổ phiếu. Khoản đầu tư ban đầu của bạn là 1.000 USD. Nếu giá thị trường liên quan tăng lên 54 USD, giá trị được đánh dấu của chúng trở thành 1.080 USD. Khoản chênh lệch 80 USD là khoản lãi trước chi phí, dù bạn vẫn đang nắm giữ cổ phiếu.

Sự phân biệt này giúp tách bạch số tiền bạn đã trả với giá trị hiện tại của vị thế.

Logic định giá hoạt động như thế nào

Một con số MTM chỉ có ý nghĩa khi bạn hiểu mức giá đằng sau nó.

Một nền tảng có thể định giá vị thế mua bằng giá bid vì đó là mức giá niêm yết có thể bán. Vị thế bán có thể được định giá bằng giá ask vì việc đóng vị thế đòi hỏi phải mua. Các cách định giá khác dùng giá trung bình hoặc giá thanh toán chính thức.

Những lựa chọn này giải thích vì sao giá trên biểu đồ và lãi lỗ hiển thị có thể khác nhau. Biểu đồ có thể hiển thị một phía khác của báo giá, trong khi chênh lệch giá (spread) ảnh hưởng đến mức giá có thể dùng để đóng vị thế của bạn.

Định giá cũng chỉ là một ảnh chụp nhanh. Nó không đảm bảo khớp lệnh đúng tại mức giá đó, đặc biệt khi giá biến động nhanh hoặc thanh khoản thị trường hạn chế.

MTM hữu ích ở đâu và hạn chế ở đâu

MTM hữu ích để theo dõi các vị thế được giao dịch tích cực, so sánh mức độ rủi ro hiện tại và đánh giá liệu vốn chủ sở hữu của tài khoản có đủ để duy trì các lệnh hiện có hay không.

Nó kém tin cậy khi dùng như một phép tra cứu giá đơn giản nếu tài sản hiếm khi được giao dịch hoặc báo giá gần nhất đã cũ. Trong những trường hợp đó, việc định giá có thể cần đến các công cụ tương đương hoặc một mô hình dùng các giả định thị trường hiện tại.

MTM cũng không trả lời liệu một khoản đầu tư có hấp dẫn về dài hạn hay không. Nó đo giá trị hiện tại; nó không dự báo lợi nhuận trong tương lai.

Đối với giao dịch đòn bẩy, tuy nhiên, coi nhẹ MTM như một biến động tạm thời có thể phải trả giá đắt. Một vị thế có thể cần bổ sung vốn hoặc bị đóng trước khi sự phục hồi mà bạn kỳ vọng xảy ra.

Lãi Mark-to-Market là gì?

Lãi mark-to-market là sự thay đổi thuận lợi trong định giá của một vị thế so với giá trị vào lệnh hoặc lần định giá trước. Vị thế mua thường có lãi khi giá tăng, còn vị thế bán thường có lãi khi giá giảm.

Khoảng thời gian so sánh rất quan trọng. Một vị thế có thể cho thấy khoản lãi hôm nay nhưng vẫn thấp hơn giá mua ban đầu.

Giả sử bạn mua một tài sản với giá 100 USD. Hôm qua nó được định giá 90 USD, và hôm nay là 94 USD. Bạn lãi 4 USD so với hôm qua nhưng lỗ 6 USD so với lúc mua, tính trên mỗi đơn vị.

Lãi chưa thực hiện so với thanh toán tiền mặt

Với nhiều khoản đầu tư đang mở và các vị thế CFDbán lẻ, một thay đổi định giá dương xuất hiện dưới dạng lãi chưa thực hiện, hay lãi thả nổi. Con số này có thể thay đổi cho đến khi vị thế được đóng.

Hợp đồng tương lai hoạt động khác. Thanh toán mark-to-market hằng ngày chuyển lãi và lỗ thông qua các khoản ghi có và ghi nợ tiền mặt, ngay cả khi hợp đồng vẫn đang mở. CME Group mô tả MTM hằng ngày là đặc điểm xác định của thị trường hợp đồng tương lai.

Do đó, “lãi MTM” không phải lúc nào cũng có nghĩa là “lợi nhuận chỉ tồn tại trên giấy”. Tác động thực tế phụ thuộc vào cơ chế thanh toán của sản phẩm.

Vì sao khoản lãi có thể khác với kết quả ròng của bạn

Một khoản lãi dựa trên giá không nhất thiết bao gồm mọi chi phí giao dịch. Hoa hồng, phí tài trợ và quy đổi tiền tệ có thể ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

Ví dụ, khoản lãi gộp 120 USD trở thành 105 USD sau khi trừ 15 USD chi phí áp dụng. Các nền tảng có thể hiển thị một số khoản phí riêng, nên riêng trường lãi lỗ thả nổi có thể không thể hiện toàn bộ kết quả ròng của bạn.

Về mặt kế toán, việc một thay đổi định giá được ghi nhận ở đâu cũng phụ thuộc vào công cụ và cách xử lý kế toán áp dụng. Con số MTM trên màn hình giao dịch không nên tự động được coi là lợi nhuận kế toán.

MTM có giống giá trị hợp lý không?

MTM và giá trị hợp lý có liên quan chặt chẽ, nhưng không phải là từ đồng nghĩa hoàn toàn. Giá trị hợp lý mô tả một mục tiêu đo lường; mark-to-market thường mô tả việc cập nhật định giá bằng giá thị trường.

Giá trị hợp lý phản ánh mức giá có thể đạt được trong một giao dịch có trật tự giữa các bên tham gia thị trường tại ngày đo lường. Với tài sản được giao dịch tích cực, một báo giá thị trường liên quan có thể là bằng chứng trực tiếp về giá trị hợp lý.

Khi không có báo giá phù hợp, giá trị hợp lý có thể cần đến các kỹ thuật định giá dùng giao dịch tương đương, dòng tiền kỳ vọng hoặc các dữ liệu đầu vào khác. Điều này thường được gọi là marking to model.

Biến động thị trường có làm MTM gây hiểu lầm không?

Một định giá biến động vẫn có thể phản ánh chính xác điều kiện thị trường đã thay đổi. Vấn đề là liệu mức giá được chọn có đại diện cho một quan sát thị trường phù hợp và sử dụng được hay không.

Một báo giá cũ hoặc một giao dịch bán tháo riêng lẻ có thể cần được đánh giá thêm. Tương tự, việc thay một mức giá thị trường bất lợi bằng một ước tính lạc quan không tự động tạo ra định giá tốt hơn.

Với trader, cách ứng phó thực tế là kiểm tra nguồn giá, dấu thời gian và spread. MTM hữu ích nhất khi các giả định của nó được thể hiện rõ.

Tính Mark-to-Market như thế nào?

Với một vị thế mua đơn giản, hãy nhân giá thị trường hiện tại với số đơn vị để tính giá trị được đánh dấu. Để tính lãi hoặc lỗdựa trên giá, hãy so sánh giá hiện tại với giá tham chiếu liên quan rồi nhân với khối lượng đang nắm giữ.

Tất cả các ví dụ dưới đây dùng giá giả định và không tính chi phí trừ khi có ghi chú khác.

Công thức MTM cơ bản

Đối với tài sản đang sở hữu:

Giá trị đánh dấu hiện tại = Giá hiện tại × Khối lượng

Đối với vị thế mua đơn giản:

Lãi hoặc lỗ MTM = (Giá hiện tại − Giá tham chiếu) × Khối lượng

Đối với vị thế bán đơn giản:

Lãi hoặc lỗ MTM = (Giá tham chiếu − Giá hiện tại) × Khối lượng

Ở đây, khối lượng nghĩa là số đơn vị, chẳng hạn cổ phiếu. Dùng giá vào lệnh để tính lãi hoặc lỗ dựa trên giá kể từ khi mở lệnh, hoặc dùng giá định giá trước đó để tính thay đổi kể từ lần định giá đó.

Giá hiện tại nên khớp với cơ sở định giá mà nền tảng của bạn sử dụng, chẳng hạn giá bid, ask hoặc giá thanh toán chính thức.

Với một vị thế hợp đồng tương lai được mang từ ngày giao dịch trước, thanh toán MTM hằng ngày so sánh giá thanh toán hiện tại với giá thanh toán trước đó. Với vị thế mở trong ngày và vẫn còn mở khi thanh toán, phép so sánh bắt đầu từ giá giao dịch của nó.

Các công thức này phù hợp với các công cụ có quan hệ giá tuyến tính. Một số công cụ phái sinh đòi hỏi các phương pháp định giá bổ sung.

MTM ảnh hưởng đến vốn chủ sở hữu tài khoản như thế nào

Trong một tài khoản forex hoặc CFD bán lẻ đơn giản hóa, giả sử không có khoản ghi có hay điều chỉnh nào khác:

Vốn chủ sở hữu = Số dư tài khoản + Lãi hoặc lỗ thả nổi

Số dư 2.000 USD với khoản lỗ thả nổi 300 USD cho vốn chủ sở hữu là 1.700 USD.

Ký quỹ khả dụng = Vốn chủ sở hữu − Ký quỹ đã sử dụng

Nếu ký quỹ đã sử dụng là 500 USD, ký quỹ khả dụng là 1.200 USD.

Đòn bẩy không làm thay đổi lãi lỗ trên mỗi điểm giá đối với một khối lượng vị thế cố định. Nó cho phép mức độ rủi ro lớn hơn so với số tiền đã nạp, khiến các thay đổi định giá có thể lớn hơn tương đối so với vốn chủ sở hữu của tài khoản.

Câu hỏi thường gặp

Mark-to-market có phải là phí giao dịch không?

Không. MTM là một quy trình định giá, không phải một khoản phí. Phí và chi phí tài trợ là các khoản riêng, dù chúng có thể ảnh hưởng đến kết quả ròng hiển thị trên tài khoản của bạn.

Lỗ MTM có quan trọng trước khi tôi đóng lệnh không?

Có. Một khoản lỗ thả nổi có thể làm giảm vốn chủ sở hữu và ký quỹ khả dụng. Tùy sản phẩm và điều khoản tài khoản, điều này có thể dẫn đến yêu cầu bổ sung vốn hoặc tự động đóng vị thế.

Mark-to-market được tính bao lâu một lần?

Điều này phụ thuộc vào công cụ và mục đích. Các nền tảng giao dịch có thể cập nhật định giá khi báo giá thay đổi, trong khi định giá để báo cáo dùng các thời điểm đo lường xác định. Hợp đồng tương lai cũng dùng giá thanh toán chính thức hằng ngày.

Lãi MTM có thể rút được không?

Không nhất thiết. Khả năng rút tiền phụ thuộc vào thanh toán, yêu cầu ký quỹ và điều khoản tài khoản. Kết quả thả nổi dương không nên tự động được coi là tiền mặt không bị hạn chế.

Vì sao phép tính của tôi khác với nền tảng?

Các nguyên nhân phổ biến gồm dùng sai giá bid hoặc ask, kích thước hợp đồng, kỳ tham chiếu hoặc tỷ giá quy đổi. Phí cũng có thể hiển thị riêng hoặc đã được tính sẵn. Hãy so sánh các dữ liệu đầu vào của phép tính trước khi cho rằng kết quả hiển thị là sai.

Bởi John Gordon, Chuyên gia phân tích thị trường tại NordFX